www.friendsofenisa.eu
Η νέα Μάχη της Κρήτης

Η Ευρώπολις υπενθυμίζει ότι η Μάχη της Κρήτης, ήταν πρώτα και πάνω από όλα, η μάχη για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια των Κρητικών, των Ελλήνων, των Ευρωπαίων και ολων των Ανθρώπων.Μια από τις σύγχρονες Μάχες της Κρήτης, είναι πρώτα από όλα και πάνω από όλα, η μάχη για το δικαίωμα της Ευρωπαϊκής Νησιωτικής Ευρώπης,να έχει τα ίδια δικαιώματα με την Ηπειρωτική Ευρώπη. Οπως το να φιλοξενεί ένα ΕυρωπαΪκό Οργανισμό, τον ΕΝΙΣΑ, όπως φιλοξενεί τους άλλους 26 η Ηπειρωτική Ευρώπη. Είναι μια μάχη για την αξιοπρέπεια του Ευρωπαίου πολίτη, δηλ. για μια Ευρώπη της συνοχής, της ισόρροπης ανάπτυξης, του αμοιβαίου σεβασμού, του αμοιβαίου συμφέροντος και της αλληλεγγύνης.
 

 

Κεντρική arrow Συνεντεύξεις-Αρθρογραφία-Δημοσιεύματα arrow Το θέατρο του παραλόγου στη χώρα που γέννησε το λόγο
Το θέατρο του παραλόγου στη χώρα που γέννησε το λόγο E-mail
09.11.11

ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΕΝΟΣ ΠΟΛΙΤΗ

Το θέατρο του παραλόγου στη χώρα που γέννησε το λόγο


Τρίτη, 08 Νοεμβρίου 2011 - Του ΜΙΧΑΛΗ ΔΑΜΑΝΑΚΗ*

Ασυνεννοησία και αντιπαλότητες

Το θέατρο του παραλόγου παίζεται τους τελευταίους μήνες, και ιδιαίτερα τις τελευταίες μέρες, στη χώρα στην οποία γεννήθηκαν πριν δυόμισι χιλιάδες χρόνια ο ορθός λόγος και η δημοκρατία.
Κανείς λογικά σκεπτόμενος άνθρωπος-και σ' αυτή την κατηγορία ανήκουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας και ελπίζω και οι περισσότεροι από εμάς τους Νεοέλληνες-δεν μπορεί να κατανοήσει τα όσα διαδραματίζονται δημόσια τις τελευταίες μέρες στη χώρα μας.

Γιατί, για παράδειγμα, ένας πρωθυπουργός και μια κυβέρνηση ζητούν ψήφο εμπιστοσύνης πριν παραιτηθούν;Γιατί μια συμφωνία που τη μια μέρα πανηγυρίζεται ως επιτυχία, την άλλη αμφισβητείται και παραπέμπεται σε δημοψήφισμα, χωρίς μάλιστα να έχουν ενημερωθεί τα λοιπά μέρη των συμβαλλομένων;

Γιατί όταν ένας ολόκληρος λαός βρίσκεται μισό βήμα πριν την κατολίσθηση στα Τάρταρα της Ιστορίας, οι πολιτικές ηγεσίες του αδυνατούν να βρουν ένα μίνιμουμ συναίνεσης και να σώσουν το λαό από βέβαιη καταστροφή;

«Ενωθείτε για να σωθείτε», μας φωνάζουν οι Ευρωπαίοι εταίροι. Μας λένε δηλαδή, το πιο λογικό και αυτονόητο πράγμα που θα έπρεπε να είχε γίνει πριν από καιρό. Και οι πολιτικοί μας, αντί αυτού φιλονικούν για το αν θα πρέπει να παραιτηθεί πρώτα ο νυν πρωθυπουργός και μετά να αναζητηθεί νέος ή αντίστροφα, για το αν θα γίνουν εκλογές το Δεκέμβριο του 2011 ή τον Φεβρουάριο του 2012.

Στις φιλονικίες αυτές προβάλλεται κάθε φορά και κάποιο πρόσχημα. Στην πραγματικότητα, όμως, οι φιλονικίες είναι το προϊόν της απροθυμίας και της αδυναμίας των πολιτικών αντιπάλων-αν όχι εχθρών-να διεξαγάγουν ένα ειλικρινή και ορθολογικό διά-λογο. Στην Ελλάδα του σήμερα ο διά-λογος δεν είναι εφικτός, γιατί χάθηκε ο λόγος, δηλαδή η λογική.

Βέβαια, αν έτσι έχουν τα πράγματα και ένας διάλογος και η συνακόλουθη συμφωνία δεν είναι εφικτά, τότε το μέλλον αυτής της χώρας φαντάζει ζοφερό και η εθνική καταστροφή είναι αναπόφευκτη. Γιατί και μετά τις επικείμενες εκλογές-ανεξάρτητα αν αυτές γίνουν το Δεκέμβριο ή αργότερα-ο διάλογος και η συναίνεση θα παραμείνουν αναγκαίες προϋποθέσεις για το σχηματισμό κυβέρνησης. Ή μήπως νομίζει κανείς, στα σοβαρά, ότι οι εκλογές θα αναδείξουν αυτοδύναμη κυβέρνηση;

Ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης συμπεριφέρεται έτσι σαν να ήταν αυτονόητο ότι οι εκλογές θα αναδείξουν μια αυτοδύναμη κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον ίδιο. Μα αλήθεια, πού στηρίζεται μια τέτοια βεβαιότητα ή έστω παραδοχή;

Είναι προφανές ότι μια τέτοια παραδοχή δεν είναι με βάση τα σημερινά δεδομένα τεκμηριώσιμη. Εν τούτοις, κάποιοι επιμένουν σε εκλογές με την πίστη ότι θα τις κερδίσουν και θα σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση και επομένως δεν θα τεθεί θέμα διαλόγου και συναίνεσης μετά απ' αυτές.

Όμως, ο παραπάνω συλλογισμός είναι a priori (εξαρχής) προβληματικός, επειδή δεν στηρίζεται σε εμπειρικά τεκμήρια ή ορθολογικά επιχειρήματα, αλλά στην πίστη.

Ωστόσο, ή πίστη είναι χαρακτηριστικό των θεοκρατικών, μεσαιωνικών κοινωνιών και όχι των σύγχρονων κοινωνιών που είναι οργανωμένες σε εθνικά κράτη.

Μετά το διαφωτισμό, τη θέση του θεολογικού λόγου και της εξ αποκαλύψεως αλήθειας παίρνει ο ορθός λόγος. Ο διαφωτισμός φέρνει στο προσκήνιο το αυτόνομο και λογικά σκεπτόμενο άτομο και θέτει στο επίκεντρο του κοινωνικοπολιτικού γίγνεσθαι τον κοινωνικό, τον πολιτικό και τον επιστημονικό λόγο, με κοινό χαρακτηριστικό και των τριών την ορθολογικότητα.

Ο διαφωτισμός δεν πέρασε από την Ελλάδα

Στην κοινωνία μας η ορθολογικότητα φαίνεται να χωλαίνει σοβαρά. Και υπάρχουν διάφορες ερμηνείες γι' αυτό. Μια απ' αυτές θα πρέπει να αναζητηθεί σε ιστορικό μακροεπίπεδο. Όταν οι κεντροευρωπαϊκοί λαοί αγωνίζονταν για τις αξίες του διαφωτισμού και δομούσαν τα εθνικά τους κράτη, με θεμέλιο αυτές τις αξίες, εμείς ήμασταν ραγιάδες.

Εμείς ως λαός δεν ζυμωθήκαμε με τις ιδέες και τις αξίες του διαφωτισμού και δεν μάθαμε να σκεφτόμαστε, ως συλλογικότητα, ορθολογικά και να ζούμε με συνέπεια και πειθαρχία. Μ' άλλα λόγια, δεν μάθαμε να ιεραρχούμε δεδομένα και προτεραιότητες, να καθορίζουμε κριτήρια και στόχους και να δρούμε στη συνέχεια σύμφωνα μ' αυτά, με πειθαρχία και συνέπεια.

Γι' αυτό και κάθε φορά που μπαίνουμε σ' ένα κοινωνικό διάλογο εκτρεπόμαστε σε μια ατέρμονη χωρίς κριτήρια και κανόνες συζήτηση. Ο διάλογος προϋποθέτει τον ορθό λόγο για να τελεσφορήσει. Οι ιδεοληψίες και οι ιδεολογικές κατασκευές δεν αρκούν για να τελεσφορήσει ένας δημόσιος διάλογος.

Όταν πριν πολλούς μήνες ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών άφησε να εννοηθεί ότι μια ελεγχόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας είναι πιθανή, ξεσηκωθήκαμε και νιώσαμε προσβεβλημένοι. Στην πραγματικότητα ο κ. Schäuble ανέλυσε τα δεδομένα και κατέληξε σ' ένα λογικό συμπέρασμα. Εμείς τον αναθεματίσαμε κι αυτόν και το συμπέρασμά του, τότε, λες κι έτσι θα λύναμε το πρόβλημά μας.

Μας ενόχλησε τότε η ψυχρή λογική του Γερμανού υπουργού, επειδή εμείς δεν έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε ψυχρά λογικά. Ως προς αυτό το σημείο δεν γίναμε ποτέ Ευρωπαίοι, μείναμε Ανατολίτες. Το ενδιαφέρον, και συγχρόνως τραγικό για μας, όμως, είναι, ότι αυτή την περίοδο οι Ανατολίτες φαίνεται να εγκαινιάζουν το δικό τους αιώνα του διαφωτισμού, ενώ εμείς απειλούμαστε να επιστρέψουμε σε μεσαιωνικές λογικές.

Το κράτος

Το ότι ο ορθολογισμός χωλαίνει στην κοινωνία μας οφείλεται επίσης στη δόμηση και λειτουργία του νεοελληνικού κράτους, αλλά και στην παρεχόμενη παιδεία.

Σε αντίθεση με τα λοιπά ευρωπαϊκά κράτη, το δικό μας δεν ολοκλήρωσε ποτέ τη θεσμική του συγκρότηση, με την έννοια ότι οι κρατικοί θεσμοί-δημόσια διοίκηση, υγεία, παιδεία, πολιτικό σύστημα και γιατί όχι και η δικαιοσύνη-δεν λειτουργούν με συνέχεια, με διοικητική μνήμη και ουδέτερα απέναντι στον κάθε πολίτη και προ πάντων ανεξάρτητα από την εκάστοτε πολιτική εξουσία, αλλά είναι ενταγμένοι και παραμένουν εγκλωβισμένοι στο πολιτικό πελατειακό σύστημα, έτσι όπως αυτό συγκροτήθηκε στις απαρχές του νεοελληνικού κράτους και συνεχίζει να διαιωνίζεται μέχρι σήμερα.

Σε πολλές περιπτώσεις οι κρατικοί θεσμοί δεν λειτουργούν σύμφωνα με την κοινή λογική, την ισότητα και τη δικαιοσύνη, αλλά στη λογική σκοπιμοτήτων και πελατειακών συμφερόντων. Έτσι, παρόλο που ο μεμονωμένος πολίτης και λογικά σκέφτεται και κατά κανόνα έντιμος είναι, δεν εμπιστεύεται το κράτος και συμπεριφέρεται κατά τρόπο που ο ίδιος κατά βάθος δεν επικροτεί.

Εκπαίδευση, παιδεία και αξίες

Για την ανορθολογικότητα και το λεβαντινισμό ευθύνη φέρει και το εκπαιδευτικό σύστημα και η παρεχόμενη, ή ακριβέστερα η μη παρεχόμενη, σ' αυτό παιδεία. Το ελληνικό σχολείο μετά την πτώση της χούντας απεμπόλησε τον κοινωνικοπολιτικό του ρόλο. Το σχολείο δεν διαπαιδαγωγεί πλέον, δεν παρέχει αγωγή και γνώση, αλλά περιορίζεται στην παροχή γνώσεων και πληροφοριών, ενίοτε και δεξιοτήτων.

Το σχολείο κατά τα χρόνια της χούντας διαπαιδαγωγούσε συνειδητά και συστηματικά τον πολίτη, σύμφωνα με τα ιδεώδη της χούντας. Φυσικό ήταν το σχολείο της μεταπολίτευσης να απορρίψει αυτό το πρότυπο πολίτη. Το δυσάρεστο είναι ότι δεν δομήθηκε ένα νέο, στέρεο και κοινά αποδεκτό πρότυπο κριτικά σκεπτόμενου και δημοκρατικού πολίτη, με αποτέλεσμα να μη διαπαιδαγωγείται συστηματικά και υπεύθυνα η νέα γενιά.

Αυτό αφήνει περιθώρια προώθησης προσωπικών απόψεων και επιλογών των εκπαιδευτικών. Αλλιώς, δεν ερμηνεύονται οι πρακτικές κάποιων μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης να αποδοκιμάσουν, μετά από προτροπή των δασκάλων τους, τους πολιτικούς, στρέφοντας το κεφάλι προς την αντίθετη πλευρά κατά τις τελευταίες παρελάσεις.

Η ανοχή ή και επιδοκιμασία τέτοιων συμπεριφορών, επειδή έτυχε αυτό τον καιρό να είμαστε όλοι θυμωμένοι με τους πολιτικούς, εγκυμονεί τον κίνδυνο να διολισθήσουμε σε καταστάσεις ταπείνωσης και ευτελισμού συμπολιτών μας οι οποίοι ανεξάρτητα αν φταίνε ή δεν φταίνε για την κατάσταση που φτάσαμε δεν παύουν να έχουν τη δική τους ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι το βασικό ανθρώπινο δικαίωμα, το οποίο αποτελεί επίσης κατάκτηση του διαφωτισμού. Αυτή η αξία είναι οικουμενική, μετά το διαφωτισμό, ισχύει ακέραια και για όλους και δεν μπορεί να αίρεται περιοδικά ή κατά περίπτωση. Αν την αποδεχτούμε και την εφαρμόσουμε αυτή την αξία, τότε έχουμε μια σταθερά που μας καθοδηγεί και μας προφυλάσσει από εκτροπές.

Μ' αυτή την έννοια, λοιπόν, οφείλουμε να σεβαστούμε τους πολιτικούς ως πρόσωπα. Όχι όμως και τις στάσεις και συμπεριφορές τους. Τους μήνες και μέρες που πέρασαν, πολλοί απ' αυτούς έδειξαν, ότι είναι κατώτεροι των περιστάσεων και αντιφατικοί.

Το πρωί απειλούν με ανεξαρτητοποίηση ή καταψήφιση και το βράδυ μεταμορφώνονται σε ένθερμους χειροκροτητές.

Τη μια μέρα θέτουν προϋποθέσεις για να μπουν σε διάλογο και την άλλη, παρά την εκπλήρωση των προϋποθέσεων, αρνούνται το διάλογο.

Επί δεκαετίες κάθονται στα έδρανα της βουλής ή και χρημάτισαν υπουργοί, και επομένως ευθύνονται άμεσα ή έμμεσα για την κατάντια της χώρας, και τώρα συμπεριφέρονται σαν να ήταν πλήρως αμέτοχοι.

Αυτοί λίγο ως πολύ δημιούργησαν το πρόβλημα και άρα είναι μέρος αυτού και αύριο θα ξανάλθουν και θα ζητήσουν την ψήφο για να λύσουν δήθεν το πρόβλημα.

Αυτές είναι αντιφατικές μη ορθολογικές, σ' ένα βαθμό και μη ηθικές, συμπεριφορές τις οποίες μπορούμε να τιμωρήσουμε δια της ψήφου μας, χωρίς όμως να θίξουμε την αξιοπρέπεια των προσώπων.

Στο χέρι μας είναι, κατά την/τις επόμενη/ες εκλογική/κές διαδικασία/ες να αλλάξουμε δια της ψήφου μας τόσο τα πρόσωπα όσο και τη δύναμη των κομματικών σχηματισμών στη Βουλή.

Υ.Γ.: Το παρόν κείμενο είχε ολοκληρωθεί όταν ανακοινώθηκε ότι οι αρχηγοί των δύο κομμάτων εξουσίας είχαν καταλήξει σε συμφωνία για το σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας. Δεν θεώρησα σκόπιμο να αλλάξω το κείμενο, επειδή εγώ δεν σχολιάζω τόσο τις τρέχουσες εξελίξεις όσο τις πολιτικές νοοτροπίες πίσω απ' αυτές.

Μα, τελικά πρυτάνευσε η λογική, θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς, και επομένως δεν μπορείς να κάνεις λόγο για θέατρο του παραλόγου. Δυστυχώς δεν φαίνεται να πρυτάνευσε η λογική, εκ των έσω, αλλά να επιβλήθηκε απ' έξω.

* Ο Μιχάλης Δαμανάκης είναι πρώην αντιπρύτανης Πανεπιστημίου Κρήτης

Αναδημοσίευση από τα ΡΕΘΥΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ 8.11.2011

 


Τελευταία ανανέωση ( 09.11.11 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >

Μενού
Κεντρική
Ευρώπολις γιατί;
Κρήτη-Ευρώπη
Μίκης Θεοδωράκης
ENISA
50 Χρόνια Ευρώπης
Εκπομπή Αφανείς Ήρωες
Λουξεμβούργο
Κρήτη
Ηράκλειο
ΒΙΚΕΛΑΙΑ Βικέλειος Μορφωτική Εταιρία
Αντισταθείτε
Πρωτοβουλίες
Συνεντεύξεις-Αρθρογραφία-Δημοσιεύματα
Ειδήσεις και νέα
Χρήσιμες ειδήσεις και πληροφορίες
Τρίτη Ηλικία
Sitemap
Σύνδεσμοι
Επικοινωνία
Αναζήτηση
Εγγραφή στο Newsletter
 
Τελευταίες ειδήσεις
Δημοφιλή Άρθρα
Ψηφοφορίες
Η άποψή σας για την εκπομπή
 


© europolis 2005